Gedigitaliseerd door Google
De volledige titel is "Verzameling van Placaaten, Resolutien
en andere authentyke stukken betrekking hebbende tot de gewigtige
gebeurtenissen in de maand september MDCCLXXXVII, bevooren
en vervolgens, in het gemenebest der Vereenigde Nederlanden
voorgevallen".
Wat is er in september 1787 voorgevallen? Wel, het heeft
te maken met Willem V van Oranje. Willem V was stadhouder,
dit was de voornaamste functie binnen de Republiek der Zeven
Verenigde Provinciën. In feite verschilde zijn functie
niet veel met die van een monarchie, alleen de fictie bleef
overeind dat het land nog een republiek was. In 1780 breekt
de vierde Engelse oorlog uit, een oorlog tussen Engeland en
de Republiek der Zeven Verenigde Provinciën. Nederland
is eigenlijk de grote verliezer in deze oorlog. Stadhouder
Willem V wordt ervan beschuldigd dat hij er heimelijk Engelse
sympathieën op na houdt. In de tweede helft van de jaren
tachtig maken de Patriotten (tegenstanders van Oranje) zich
meester van het bestuur in de provincie Holland. Zij proberen
de macht van Willem V te verzwakken door hem een aantal belangrijke
functies te ontnemen. Zo verliest hij in 1785, naar aanleiding
van het Oranjeoproer in 's-Gravenhage, het commando over het
garnizoen aldaar. De prins verlaat daarop met zijn gezin Den
Haag en vestigde zich in Nijmegen. Een jaar later wordt hem
de functie van kapitein-generaal ontnomen. De aanhangers van
Oranje willen zich niet bij deze situatie neerleggen. Zij
vinden dat de stadhouder terug moet keren naar Den Haag om
zijn macht te herstellen. Willem V wil dit enkel doen als
hij wordt uitgenodigd door de Staten van Holland. Zijn echtgenote
prinses Wilhelmina besluit dan om zelf naar Den Haag te gaan.
Het doel van haar reis is het herstellen van de rust en vrede
en het voorkomen van een burgeroorlog tussen de Patriotten
en Oranjegezinden. Op 28 juni 1787 gaat prinses Wilhelmina
op weg naar 's-Gravenhage. Haar reis lekt uit en een vrijkorps
uit Gouda wacht haar op. Zo gebeurt het dat Wilhelmina met
haar gevolg gewapenderhand wordt aangehouden en naar een vlakbijgelegen
boerderij wordt gebracht waar het vrijkorps van Gouda ingekwartierd
is. 's Avonds arriveert de Commissie van Defensie die weigert
de Prinses doorgang te verlenen zonder goedkeuring van de
Staten van Holland. De volgende dag keert zij woedend naar
Nijmegen terug. Ze stuurt meteen een brief naar haar broer,
Frederik Willem II koning van Pruisen. Deze kan, door het
incident, zijn hulp niet langer weigeren.
Frederik Willem II, koning van Pruisen, beschouwt de aanhouding
van zijn zuster als een belediging en eist genoegdoening van
de Staten van Holland. Op 13 september trekt een leger van
20.000 Pruisische soldaten de Republiek binnen. Op 18 september
1787 herstellen de Staten van Holland dan ook (noodgedwongen)
Willem V in zijn functie van kapitein-generaal en commandant
van het garnizoen te 's-Gravenhage. Twee dagen later keert
hij op hun verzoek terug naar Den Haag. De patriotten ontvluchten
het land.
Het boek hieronder bevat vele stukken van toepassing op deze
situatie. Bladzijden 1 tot 10 bevatten een Request (verzoekbede)
van de Schepenen der stad Hoorn aan de 'Hun Ed. Groot Mogenden
de Heeren Staaten van Holland en West-Friesland. In de bijlage
wordt een brief weergegeven gericht aan 'Willem de Vijfde,
Prince van Oranje en Nassau alsmede aan Zijn Koninglyke Gemalin
Frederica Sophia Wilhelmina van Pruisen'. De tweede brief
in de bijlage is gericht 'aan Haare Koninglyke Hoogheid Frederica
Sophia Wilhelmina van Pruisen'. Het valt ons op dat in beide
brieven Gods naam geschreven staat.
